Project Manager กับ Product Manager

ความเหมือนที่แตกต่าง

จุดมุ่งหมายของ Project Management กับ Product Management คือการผลิตสินค้าที่มีคุณภาพตรงใจลูกค้าภายในระยะเวลาและงบประมาณที่กำหนด จุดหมายปลายทางเดียวกันหมายความว่าหน้าที่และมุมมองในการทำงานต้องเหมือนกันหมดเลยรึเปล่า? ไม่ใช่หรอกครับ ข้อแตกต่างที่ชัดเจนหนึ่งข้อคือ


Project Manager
จะนั่งนับวันนับคืนรอให้ถึงวันสุดท้ายของ Project แต่

Product Manager นั้นจะทำทุกอย่างไม่ให้ถึงวันสุดท้ายของ Product ที่ตัวเองรับผิดชอบอยู่ Product Manager ต้องการให้ Product ของเขามีอายุยืนยาวและทำกำไรให้ได้มากที่สุด ถึงแม้ว่าความต้องการใน Product จะลดลง เขาก็จะคิดหาทางให้ Product ของเขากลับมาขายได้อยู่ตลอดเวลา
ขยายความอีกนิดนึงนะครับ Project Manager คือคนที่รับผิดชอบในการวางแผน บริหาร ควบคุมและติดตามงานทุกอย่างใน Project ตั้งแต่วันแรกจนถึงวันสุดท้าย เขาจะทำการวางแผนในการใช้ทรัพยากรที่มีให้เกิดประโยชน์สูงสุด บริหารจัดการความเสี่ยงต่างๆ และติดต่อสื่อสารกับบุคคลที่เกี่ยวข้องทั้งหมดเพื่อให้ประสบความสำเร็จตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ในระยะเวลาและงบประมาณที่กำหนด พิจารณาในมุมที่เกี่ยวข้องกับ Product Management แล้วนั้น Project เกิดขึ้นได้ในหลายสถานการณ์เช่น เพื่อเพิ่ม Feature ใหม่ๆเข้าไปใน Product หรือสร้าง Product ชนิดใหม่ เมื่อ Project เสร็จสมบูรณ์แล้ว โดยทั่วไป Project Manager ก็จะย้ายไปทำงานใน Project ใหม่ซึ่งอาจจะเกี่ยวข้องกับ Product ตัวอื่นๆในบริษัท
Product Manager เป็นคนที่รับผิดชอบทุกอย่างที่เกี่ยวกับความสำเร็จของสินค้า (Product) ไม่ใช่โครงการ (Project) นะครับ งานของ Product Manager จึงไม่ได้สิ้นสุดอยู่แค่ Project จบ (แล้ว Project Manager ก็ย้ายไปรับงานใหม่) Product Manager ก็ยังคงอยู่ที่เดิมครับ บริหารจัดการ Product ตัวเดิมอยู่จนกว่ามันจะสิ้นอายุขัย นั่นคือเมื่อต้องการจะออก Product รุ่นใหม่บริษัทก็จะเปิด Project ใหม่ขึ้นมารองรับ Product Manager ก็จะเป็นคนที่อยู่ร่วมงานกับทีมงานซึ่งอาจจะเป็นกลุ่มเดิมหรือกลุ่มใหม่ก็ได้ตั้งแต่ต้นครับ ต้องมีส่วนร่วมในการวาง Objective และให้ข้อมูลด้านธุรกิจกับทีมงานด้วย
ตรงนี้เพื่อนๆจะเห็นว่า Product Manager เนี่ยะจะขอกอด Product ที่ตัวเองดูแลอยู่ไปยาวๆเลยครับ ส่วน Project Manager เนี่ยะ มาเดี๋ยวก็ไปครับ ไปรับทำงานให้กับ Product อื่นๆต่อไป

Project Manager ที่ดี

การที่จะเป็น Project Manager ที่ดีได้นั้นต้องมีคุณสมบัติเฉพาะตัวเยอะเหมือนกันครับ ลองทำแบบสอบถามนี้ดูแล้วจะรู้ว่าคุณเป็น Project Manager ที่ดีแล้วหรือยัง?

Product Manager ที่ดี

มันไม่ได้มีมาตรฐานแน่นอนสำหรับคำว่า “Product Manager ที่ดี” หรอกครับ มันขึ้นอยู่กับลักษณะงานและความคาดหวังของบริษัทซึ่งก็แตกต่างกันไป ตัวอย่างเช่นในบางบริษัท Product Manager มีส่วนรับผิดชอบในเรื่องกำไร-ขาดทุนของ Product นั้นๆ ในขณะที่บางบริษัทไม่จำเป็นต้องรับผิดชอบ
แบบนี้เพื่อนๆก็อาจจะสงสัยว่า อ้าว แล้วแบบนี้เราจะวัดได้ยังไงว่าใครเป็น Product Manager ที่ดี คำตอบกลางๆเลยก็คือก็วัดจากความสำเร็จของ Product ที่เค้าดูแลอยู่นั่นแหละ ง่ายที่สุดแล้ว Product Manager ที่ดีจะมี Product ที่ดีและประสบความสำเร็จ มี Feature ตรงใจลูกค้า สร้างรายได้ให้กับบริษัทได้ในระดับน่าพอใจ ส่วน Product Manager ที่ไม่ดี … ก็ตรงข้ามทุกอย่างครับ
อืมมม แล้วคำจำกัดความของ Product ที่ประสบความสำเร็จหละ เป็นยังไง?

  1. ความพึงพอใจของลูกค้า (Customer Satisfaction): มองง่ายๆนะครับ Product ที่ดีต้องตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้ดี มีเสียงบ่นจากลูกค้าไม่มากครับ
  2. ความสำเร็จทางการเงิน (Financial): ก็ขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละบริษัทนะครับ เช่น ความสำเร็จทางการเงินควรวัดจากรายรับ กำไร ส่วนต่าง หรือตัววัดอื่นๆ
  3. ความสำเร็จทางการจัดการ (Internal/Operational): เป็นการประเมินผลดูว่า Product นี้ถูกจัดการได้ดีแค่ไหนภายใต้ Product Manager คนนี้ ตัววัดก็อาจจะเป็น จำนวน Defect ที่เจอ, การส่งงานได้ตรงตามเวลาภายใต้งบประมาณที่กำหนด, จำนวนคำตำหนิติชมจากลูกค้า เป็นต้นครับ
  4. ความสำเร็จทางการบริหาร (Product Management): เป็นการวัดความสำเร็จจากการทำงานของ Product Manager โดยตรง เช่น มีการเข้าไปเยี่ยมเยียนลูกค้า (Customer Visit), จัดการวางแผนระยะยาว (Roadmap), คิดหากลยุทธ์ของ Product ที่ดีขึ้น, หาข้อมูลและวิเคราะห์คู่แข่งที่มีในตลาด, จัดการส่งมอบ Product ได้ตรงตามเวลาและความต้องการ และสื่อสารข้อมูลและความเคลื่อนไหวของ Product ให้กับผู้เกี่ยวข้องในบริษัทอย่างสม่ำเสมอ เป็นต้นครับ

ข้อคิดที่น่าสนใจ

บทบาทและหน้าที่ของทั้งสองคนดูใกล้เคียงกันจังเลย คนนึงหาตลาด ดู Requirement ลูกค้า อีกคนนึงก็จัดการ Project ไป ดูน่าจะเข้ากันได้ดี … รึเปล่า? ตรงนี้แหละครับความท้าทายเลย ความท้าทายที่ต้องจัดการเหตุขัดแย้งที่อาจจะเกิดขึ้นจากทั้งสองคนนี้ครับ ตัวอย่างก็คือ Product Manager ทุกคนอยากให้ Product ตัวเองมี Feature ดีๆที่ตอบสนองความต้องการของลูกค้าให้มากที่สุด Product Manager ก็เลยชอบจะมาแย็บๆของเพิ่ม Requirement ขอเปลี่ยน Requirement อยู่เรื่อยๆ (ก็อยากเอาใจลูกค้านี่หน่า) แบบนี้ใครเครียดครับ? แน่นอนเลย Project Manager ทุกคนไม่ปลื้มอยู่แล้วครับกับ Scope ที่เปลี่ยนแปลงบ่อยๆ Project Manager ต้องใช้ความพยายามอย่างหนักเลยที่จะทำให้ Scope ของงานเล็กที่สุดเพื่อที่จะได้ทำเสร็จในเวลาและงบประมาณที่กำหนด
ดูๆไปแล้วถ้าต่างคนต่างยึดถือแต่ความต้องการของตัวเอง งานคงไปไม่รอดหรอกครับ ถ้า Product Manager ก็ไม่สนเลยว่าคนในทีมจะทำงานทันมั้ย เอาแต่เพิ่ม Requirement แก้ Requirement อยู่ตลอดเวลา สุดท้ายงานไม่เสร็จ ในมุม Project Manager หละ ถ้าไม่สนใจเลยว่าตอนนี้โลกเค้าเปลี่ยนไปยังไง ลูกค้าจะต้องการอะไร ขอแค่ Project ให้เสร็จเป็นพอ Product จะขายได้รึเปล่าไม่สนหละ … สุดท้าย Product ขายไม่ออก บริษัทก็อยู่ไม่รอด
Project Manager กับ Product Manager ที่ดีต้องสามารถสร้างความสมดุลในการทำงานร่วมกันได้ครับ โดย Project Manager ที่ดีต้องรู้ว่างานจะประสบความสำเร็จได้ไม่ใช่แค่การส่งมอบที่ตรงเวลาภายใต้งบประมาณที่กำหนด แต่ต้องเป็นงานที่ตอบโจทย์ความต้องการของลูกค้าได้อย่างเหมาะสมด้วย ส่วน Product Manager ที่ดีก็ต้องรู้ด้วยว่าต่อให้ Feature ของคุณจะสุดยอดแค่ไหนก็ไม่มีประโยชน์ถ้าสิ่งเหล่านั้นไม่เคยถูกส่งถึงมือลูกค้าเพราะ Project เลื่อนแล้วเลื่อนอีกครับ
ทั้งสองตำแหน่งนี้มีความสำคัญต่องานไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากันเลยครับ Project Manager ต้องมีความสามารถและทักษะในการบริหารจัดการที่ดี รู้และเข้าใจในตัว Product พอสมควร ในขณะที่ Product Manager นอกจากความเข้าใจ Product อย่างลึกซึ้งแล้วก็ต้องมีหัวธุรกิจ มีความสามารถในการวิเคราะห์ตลาด เข้าใจความต้องการของลูกค้าอย่างแท้จริง การจะหาใครซักคนที่จะเก่งทั้งสองด้านแบบนี้ไม่ใช่เรื่องง่ายๆเลย ดังนั้นการที่มีทั้งสองคนอยู่ในทีมเดียวกันจะเป็นการช่วยเติมเต็มซึ่งกันและกันได้อย่างลงตัวครับ
หลังจากที่เข้าใจถึงความเหมือนความต่างและหน้าที่รับผิดชอบของทั้งสองตำแหน่งนี้แล้ว ผมว่าตัวผมเองเหมาะกับ Project Manager มากกว่าครับ … แล้วเพื่อนๆหละครับ เลือก Project Manager หรือ Product Manager กัน?

ref:http://www.chapterpiece.com/project-management/2010/07/03/project-manager-and-product-manager/

คุณเป็น Project Manager ที่ดีแล้วหรือยัง?

วันนี้ผมมีแบบทดสอบว่า “คุณเป็น Project Manager ที่ดีแล้วหรือยัง?” มาฝากกันครับ ที่มาของบทความนี้ก็ไม่มีอะไรมากครับ แค่ผมมานั่งนึกว่า “อยากรู้เหมือนกันนะว่าตอนนี้เราเป็น Project Manager ที่ดีแล้วหรือยัง? เรายังมีจุดบกพร่องตรงไหนอยู่อีกบ้าง?” ผมก็อ่านมาบ้างนะครับ บทความที่พูดถึงคุณสมบัติที่ดีของ Project Manager แต่ก็ไม่ค่อยเห็นภาพเท่าไร เอาแบบนี้เลยดีกว่าครับ แบบทดสอบของ Project Manager โดยเฉพาะ หวังว่าจะถูกใจเพื่อนๆนะครับ


แบบทดสอบ

แบบทดสอบข้างล่างนี้มี 10 ข้อซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับทักษะที่สำคัญที่สุดที่ใช้ในการบริหาร Project โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Project ที่ใหญ่และซับซ้อน คำถามข้างล่างนี้เขียนออกมาในรูปแบบที่ง่ายต่อการตอบว่า “ใช่” หรือ “ไม่” ถึงแม้ว่าจะมีบางส่วนไม่สามารถชี้ขาวชี้ดำได้หรือบางข้อที่คุณไม่เคยประสบพบเจอมาก่อน ลองพิจารณาอย่างรอบคอบว่าถ้าสถานการณ์นี้เกิดขึ้น คุณจะทำอย่างที่แบบสอบถามบอก “ใช่” หรือ “ไม่”


[ใช่/ไม่]
คุณไม่มีการวางแผนที่ดีเท่าไรเพราะว่าคุณมองตัวเองเป็นคนทำงานมากกว่าเป็นคนวางแผนงาน หลายๆคนเป็นคนที่ชอบทำงาน เมื่อพวกเขาได้รับมอบหมายงานอย่างแรกที่เค้าจะทำก็คือกระโดดลงไปทำงานนั้นๆทันที


[ใช่/ไม่]
คุณบริหารงานโดยทำงานร่วมกับลูกค้าและสมาชิกในทีมน้อย บางคนที่รู้สึกสะดวกกายสะดวกใจมากกว่าที่ได้ทำงานเงียบๆคนเดียว หลายๆคนทำงานได้มีประสิทธิภาพด้วยวิธีการนี้ พวกเขาวางแผนคนเดียว มอบหมายงานให้สมาชิกในทีมไปทำ แล้วก็ตรวจสอบเมื่องานนั้นเสร็จแล้ว ?พวกเขาไม่ค่อยจะชอบใจนักถ้าต้องทำงานร่วมกับคนอื่นๆ


[ใช่/ไม่]
คุณพยายามที่จะหาข้อแก้ตัวเมื่อมีปัญหาแทนที่จะแสดงความรับผิดชอบ Project Manager บางคนก้าวออกมาเพื่อรับผิดชอบกับเรื่องราวทุกอย่างที่เกิดขึ้นใน Project ที่พวกเขารับผิดชอบอยู่ ในขณะที่บางคนชอบที่จะไม่ทำเช่นนั้น สำหรับคนกลุ่มหลัง พวกเขาจะสามารถหาเหตุผลร้อยแปดว่าทำไมงานไม่เสร็จ ทำไมงานมีปัญหา คุณเป็นแบบไหน? คุณพยายามที่จะปัดปัญหาออกไปจากความรับผิดชอบของตัวเอง หรือคุณแสดงออกถึงความรับผิดชอบทั้งกับเรื่องดีและเรื่องไม่ดี และพยายามที่จะหาทางกำจัดเหตุที่ทำให้เกิดปัญหาและความล้มเหลวเหล่านั้น?


[ใช่/ไม่]
คุณเป็นคนที่ทำตามคำสั่งของลูกค้าอย่างเคร่งครัดโดยไม่พยายามปรับใช้การบริหารความเปลี่ยนแปลงใน Project (Scope Change Management) พฤติกรรมที่เน้นให้ลูกค้าเป็นศูนย์กลาง (client-focus) ในความหมายของคุณคือการทำทุกอย่างที่ลูกค้าต้องการใช่หรือไม่? หรือว่าคุณใช้หลักบริหารความเปลี่ยนแปลงมาช่วยในการจัดการกับความต้องการของลูกค้า?


[ใช่/ไม่]
คุณมักจะปล่อยให้ปัญหาขยายวงกว้างจนกลายเป็นหายนะใช่หรือไม่? คุณเป็นคนชอบผลัดวันประกันพรุ่งใช่หรือไม่? คุณมักจะมองปัญหาที่เกิดขึ้นว่าเป็นเรื่องน่ารำคาญและอยากให้มันหายไป? คุณจะใส่ใจปัญหาที่เกิดขึ้นก็ต่อเมื่อมันเริ่มลุกลามจนกระทั่งก่อให้เกิดผลกระทบกับ Project ใช่หรือไม่?


[ใช่/ไม่]
คุณไม่มีการทำแผนงานหรือคุณไม่ได้อัพเดทมันบ่อยๆ นี่เป็นหนึ่งในปัญหาที่พบได้ทั่วไป Project Manager หลายคนมีการทำแผนงานขึ้นมาแต่ว่าพวกเขาไม่เคยกลับไปอัพเดทแผนนั้นหรือว่าปล่อยปะละเลยมันไประหว่าง Project ถ้าพวกเขาถูกถามถึงงานที่เหลืออยู่ใน Project พวกเขาก็จะมีแต่คำตอบที่ไม่ค่อยชัดเจนและไม่สามารถวัดปริมาณงานที่เหลือออกมาเป็นตัวเลขที่ชัดเจนได้


[ใช่/ไม่]
คุณยอมที่จะส่งงานที่มีคุณภาพต่ำลงแทนที่จะยืนยันว่าคุณต้องการเวลาในการทำงานเพิ่ม หลายๆ Project ทำเสร็จในเวลาและงบประมาณที่กำหนด แต่คุณภาพที่ได้ออกมาไม่ค่อยดีนัก Project Manager เหล่านี้ขอที่จะส่งงานให้ทันเวลาและยอมไปแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในระบบที่ใช้จริง (Production) คุณเป็นหนึ่งในพวกเขาเหล่านี้ใช่หรือไม่?


[ใช่/ไม่]
คุณรอที่จะให้สิ่งประหลาดใจเกิดขึ้นในนาทีสุดท้ายแทนที่จะจัดการกับความคาดหวังต่างๆตั้งแต่แรก คุณสมบัตินี้มองได้ว่าคุณมองโลกในแง่ดีเกินไปที่เชื่อว่าจะทำอะไรเสร็จได้ภายในระยะเวลาอันสั้น หรือคุณเลือกที่จะไม่สนใจข้อมูลเหล่านี้แล้วหวังว่าอะไรๆจะดีขึ้นเอง ข้อแรกอาจจะเกิดจากการที่คุณขาดประสบการณ์ในการทำงานส่วนนั้นๆ แต่ถ้าสถานการณ์ที่สองจะบ่งบอกว่าคุณขาดการพิจารณาข้อมูลต่างๆอย่างรอบคอบ


[ใช่/ไม่]
คุณไม่สนใจความเสี่ยงของ Project ถึงแม้ว่าความเสี่ยงบางตัวจะมองเห็นตั้งแต่เริ่ม Project ก็ตาม Project Manager หลายคนไม่คิดว่าการบริหารความเสี่ยง (Risk Management) เป็นความรับผิดชอบของพวกเขา ในขณะที่ Project Manager บางคนก็มีการระบุถึงความเสี่ยงที่มีแต่ก็ไม่ได้ทำอะไรกับมันต่อจนกระทั่งสายไป


[ใช่/ไม่]
คุณสื่อสารแค่เฉพาะข้อมูลหรือเรื่องราวที่สำคัญเท่านั้น เป็นเรื่องน่าประหลาดที่ Project Manager หลายๆคนคิดว่าการสื่อสารเป็นหนึ่งในงานที่น่าเบื่อ สมาชิกในทีมของพวกเขาอาจจะทุ่มเททำงานได้อย่างยอดเยี่ยมน่าชื่นชมแต่พอถึงเวลาต้องสื่อสารจริง พวกเขากลับเลือกที่จะเขียนรายงานสั้นๆแทนที่จะเป็นการพูดคุย พวกเขาจะไม่ค่อยมีการประชุมเพื่อติดตามความก้าวหน้าของงาน ถ้า Project ของคุณต้องการการสื่อสารอย่างเข้มข้น คุณจะพร้อมรับความท้าทายนี้หรือว่าคุณจะรู้สึกหงุดหงิดกับคนที่คอยมาถามถึงความก้าวหน้าของงาน?


ให้คะแนน

เอาล่ะ มารวมคะแนนข้อที่คุณตอบว่า ?ใช่? แล้วมาดูผลกันเลย

?0? ถ้าคุณไม่ตอบ ?ใช่? เลยซักข้อ … คุณมีโอกาสสูงทีเดียวที่จะเป็น Project Manager ที่ประสบความสำเร็จ


?1?
อืมมม คุณไม่ Perfect แต่ก็ไม่หมดหวังซะทีเดียวหรอกนะ พยายามให้มากขึ้นกับข้อที่คุณตอบว่า ?ใช่? แล้วคุณจะกลับมาตอบคำถามเหล่านั้นว่า ?ไม่? อย่างเต็มภาคภูมิ


?2?
นี่คือเส้นแบ่งเขตแดนเลยหละ ขึ้นอยู่กับว่าคุณตอบ ?ใช่? กับสองคำถามไหน คุณจะสามารถขจัดจุดอ่อนได้ด้วยการพยายามทำให้ตรงข้ามกับความหมายของสองข้อนั้น


?มากกว่า 2?
ถ้าคุณตอบ ?ใช่? มากกว่า 2 ข้อขึ้นไป คุณต้องกลับมาปรับเปลี่ยนแนวคิดเกี่ยวกับ Project Management ของคุณแล้วหละ นี่ไม่ได้หมายความว่าคุณเป็นคนไม่ดีหรือใช้ไม่ได้หรอกนะ แต่คุณควรตั้งคำถามถึงความรู้ของคุณเกี่ยวกับการเป็น Project Manager ที่ดี หรือตั้งคำถามเกี่ยวกับแรงบันดาลใจที่จะทำงาน Project Management ของคุณ บางทีคุณควรจะพยายามปรับปรุงการทำงานและกลับมาทำแบบทดสอบนี้อีกครั้งหลังผ่านไปหกเดือนนะ


สรุป

คำถามทั้งหมดข้างบนเป็นข้อมูลที่เล่าต่อกันมาซึ่งใช้เพื่อการแสดงถึงจุดอ่อนที่พบได้มากใน Project Manager การตอบว่า ?ไม่? ทั้งหมดไม่ได้การันตีว่าคุณจะประสบความสำเร็จในการเป็น Project Manager อย่างไรก็ตาม การตอบ ?ใช่? กับบางคำถามจะชี้ให้เห็นถึงจุดที่จะทำให้ Project ของคุณอยู่ในความเสี่ยง โดยเฉพาะกับ Project ที่ใหญ่และซับซ้อน

ref: http://www.chapterpiece.com/project-management/2010/01/23/project-manager-self-assessment/